Pisanie na nowej maturze podstawowej od roku 2015

Nowe formy pisemne od 2015 roku

Na nowej maturze pisemnej obowiązującej od 2015 roku na poziomie podstawowym maturzyści napiszą już tylko jedną pracę pisemną. Będzie to list prywatny, czyli taki pisany do osoby, którą dobrze znamy, e-mail lub wiadomość/wpis na blogu.

Wszystkie te trzy formy pisemne podlegają tym samym zasadom oceny, a zasady ich pisania i oceniania musisz znać jako maturzysta, żeby wiedzieć jak napisać, aby zdobyć maksymalną ilość punktów.

Za co otrzymam punkty w formie pisemnej na maturze podstawowej?

Maksymalna możliwa ilość punktów do zdobycia za to zadanie to 10 punktów, co stanowi 20% Twojego wyniku z matury podstawowej.

Punkty to rozkładają się następująco:

Treść: 4-3-2-1-0

Spójność i logika tekstu: 2-1-0

Zakres środków językowych: 2-1-0

Poprawność środków językowych: 2-1-0

Jak zdobyć 4 punkty za kryterium "treść" w pisaniu na maturze podstawowej od 2015?

Każde polecenie będzie się składało z czterech podpunktów.

Na przykład:

Po raz pierwszy podjąłeś/podjęłaś pracę wakacyjną. Podziel się swoimi wrażeniami

na blogu.

·         Poinformuj, jaką pracę wykonujesz, i przedstaw swoje obowiązki.

·         Wyraź opinię na temat swojego szefa i uzasadnij ją.

·         Opisz, jak poradziłeś(-aś) sobie z problemem, który pojawił się dzisiaj w pracy.

·         Napisz, w jaki sposób wykorzystasz zarobione pieniądze.

źródło: Informator o egzaminie maturalnym z języka angielskiego od roku szkolnego 2014/2015

Aby otrzymać 4 punkty w kryterium treści, należy LICZYĆ DO TRZECH pisząc realizację każdego z podpunktów. Co to znaczy? Jeżeli piszesz jaką pracę wykonujesz i opisujesz obowiązki, napisz tak, aby egzaminator odnalazł trzy elementy.

Na przykład:

Pracuję jako sprzedawca. (1 element) Sprzedaję telefony komórkowe (2 element) i odpowiadam na pytania klientów (3 element).

lub prościej:

Pracuję jako sprzedawca (1 element) telefonów komórkowych (2 element) i pomagam klientom. (3 element)

Tylko w takim przypadku, czyli jeśli egzaminator odnajdzie w Twojej wypowiedzi trzyelementowe rozwinięcie każdej "kropki" czyli podpunktu, otrzymasz maksymalną ilość punktów za treść.

Jak otrzymać maksymalną ilość punktów w kategorii "spójność i logika"?

Maksymalna ilość punktów, którą możesz otrzymać za "spójność i logikę" to 2 punkty.

Od 2015 roku następuje kolejna zmiana: zwrot rozpoczynający Twój wpis/e-mail/list oraz zwrot kończący są już gotowe, wydrukowane na arkuszu egzaminacyjnym.

Jak to jest z tą spójnością w takim razie?

Po pierwsze, nawiąż do tego co już jest wydrukowane, żeby zachować wrażenie spójności tekstu.

Jeżeli wydrukowany początek listu to:

Dear John,

How are you? Sorry I haven't been writing for a long time.

To nawiąż do tego i napisz:

I've been very busy lately. (byłem ostatnio bardzo zajęty)

Reszta tekstu też nie może być po prostu odpowiedzią na kolejne polecenia z "kropek". Informacje muszą z siebie wynikać i łączyć w logiczną całość.

Tu pomogą Wam tak zwane LINKING WORDS. Na maturze podstawowej wystarczą te najprostsze, czyli:

Firstly, ... - na początku, po pierwsze

Secondly, ... - po drugie

Moreover, ... - ponadto

However, ... - jednak

Later on ... - potem, następnie

As a result, - w rezultacie

Stosuj je na początku zdania, tak by logicznie łączyły ze sobą kolejne zdania.

Jednak uważaj! Niezrozumiałe fragmenty pracy, które wymagają się domyślania się przez egzaminatora, zostaną potraktowane przez egzaminatora za takie, które zakłócają logikę i spójność tekstu.

Nie używaj skomplikowanych konstrukcji, jeśli nie jesteś pewien/pewna ich poprawnej formy. Czasem lepiej napisać proste zdanie, które przekaże informacje i otrzymasz za nie punkt za treść, niż jakieś super-ambitne, przekombinowane, które będzie niezrozumiałe i odbierze Ci punkt zarówno za spójność, jak i za treść, bo informacja będzie niezrozumiała.

Jak otrzymać 2 punkty w kryterium "zakres środków językowych"?

Co to jest zakres środków językowych? To inaczej bogactwo językowe, czyli to jak ładnym i zaawansowanym słownictwem się posługujesz i jakiego zakresu struktur gramatycznych używasz.

Aby otrzymać maksymalne dwa punkty za to kryterium na maturze podstawowej, egzaminator musi się doliczyć minimum CZTERECH słów lub fraz z poziomu średniozaawansowanego, ORAZ CZTERECH struktur gramatycznych z poziomu średniozaawansowanego. Oczywiście muszą być poprawnie użyte, aby zostały zaliczone.

A teraz - co to będzie ten poziom średniozaawansowany? To będą słowa, które znajdziesz w podręcznikach na poziomie B1, i to nie wszystkie, a wyłącznie te, których do tej pory nie znałeś/aś.

To ważne: jeżeli w Twoim podręczniku jest jakieś słowo, którego jeszcze nie znasz, to KONIECZNIE SIĘ GO NAUCZ, bo z prostej logiki wynika, że to słowo jest na wyższym poziomie niż Ty sam/a. 

Przykład? Proszę bardzo. Znasz na pewno słowo "a house". To zbyt proste słowo na maturę, żeby się nim pochwalić. Naucz się słów, które precyzyjnie nazywają typ budowli, o którym chcesz się wypowiedzieć. Takim "doprecyzowaniem" będzie:

- a terraced house - dom szeregowy

- a semi-detached house - dom typu bliźniak

- a deatched house - dom jednorodzinny

To są słowa, które egzaminator zauważy na Twoją korzyść w Twojej pracy pisemnej. Słowo "a house" niestety nie, jest zbyt pospolite.

Struktury gramatyczne na poziomie średniozaawansowanym to na przykład:

- czas Present Perfect - I have known her for ages. (Znam ją od dawna.)

- czas Present Perfect Continuous - I have been learning English for 2 years. (Uczę się angielskiego od 2 lat.)

- First Conditional - If you send me the details, I will help you. (Jeśli prześlesz mi szczegóły, pomogę ci.)

- Second Conditional - If I were you, I would tell them the truth. (Gdybym był na twoim miejscu, powiedziałbym im prawdę. )

I wiele innych.

Jak otrzymać maksymalnie 2 punkty w kryterium  "poprawność"?

Tu sprawa jest mniej jasna dla ucznia. Błędów na egzaminie nie należy robić, to na pewno, ale któż z nas jest nieomylny? Błędy się zdarzają. Jeśli będzie ich niezbyt wiele, nie będą zmieniały znaczenia tekstu, egzaminator uzna, że 2 punkty za poprawność są wasze. Jeśli będzie ich sporo i będą zakłócały odbiór tekstu, czyli będą po prostu powodowały, że całe fragmenty tekstu będą niezrozumiałe, prawdopodobnie nie otrzymasz jednego z dwóch punktów za poprawność. Natomiast jeśli będzie ich naprawdę dużo w uznaniu egzaminatora i będą to błędy naprawdę poważnie zakłócające zrozumienie tekstu, możesz nie otrzymać żadnego z dwóch punktów za poprawność.

Sytuacje niechciane, czyli co by było  gdybym ...?

Zdarzają się też takie sytuacje w ocenianiu, kiedy możesz stracić punkty w związku z brakiem punktów w jednym z kryteriów. A konkretnie:

- jeżeli otrzymasz 0 punktów za kryterium "treść", to za kryteria "spójność i logika", "zakres środków językowych" oraz "poprawność" również otrzymasz 0 punktów;

- jeżeli otrzymasz 1 punkt za kryterium "treść", to za kryteria "spójność i logika", "zakres środków językowych" oraz "poprawność" również możesz otrzymać maksymalnie 1 punkt;

- jeżeli napiszesz mniej lub równo 60 słów w swojej pracy, to możesz otrzymać punkty wyłącznie za treść, a za kryteria "spójność i logika", "zakres środków językowych" oraz "poprawność" również otrzymasz 0 punktów.

Jest jeszcze jedna przykra możliwość - praca może zostać oceniona w całości na 0 punktów. To może wydarzyć się, kiedy:

- praca jest w całości nieczytelna;

- praca jest w całości niezgodna z poleceniem;

- lub praca jest w całości niekomunikatywna, czyli nic nie uda się egzaminatorowi z niej zrozumieć.

Jak liczyć słowa?

Limit słów w pracy pisemnej na poziomie podstawowym od 2015 roku to 80-130 słów. Często spotykam się z pytaniem uczniów, jak liczyć słowa.

Sposób liczenia słów jest bardzo nieskomplikowany - za słowo uznajemy element oddzielony od innych z lewej i prawej strony spacjami.

Czyli słowa "is not" to dwa słowa, a skrócona ich forma "isn't" jest już jednym słowem.

Co zrobić, jeśli bazgrzę jak przysłowiowa "kura pazurem"?

To ważne, aby uświadomić sobie tę przypadłość jeszcze przed maturą, bo waszą pracę sprawdzać będzie już nie uczący was nauczyciel, a osoba, która nie zna waszego charakteru pisma. Aby nie narazić się na uznanie swojej pracy za nieczytelną, czyli aby nie otrzymać zera punktów za nieczytelny charakter pisma, (zakładając, że nie masz orzeczenia o dysgrafii) musisz nauczyć się pisać drukowanymi literami. Wielu moich uczniów nauczyło się tak pisać, aby nie tracić punktów w pisaniu i to się naprawdę udaje.

Jeśli masz orzeczenie o dysgrafii, musisz oczywiście zgłosić się w odpowiednim czasie do dyrekcji szkoły i pedagoga szkolnego z wnioskiem o przydzielenie ci możliwości pisania na komputerze. O takich możliwościach koniecznie dowiedz się u dyrekcji swojej szkoły.